ขออาราธนาคุณพระศรีรัตนตรัย ได้โปรดดลบันดาล อภิบาลรักษาให้ทุกท่าน จงพบกับความสุข ความเจริญ ก้าวหน้าในหน้าที่การงาน เป็นที่พึงของปวงชน ตลอดไป

ขอขอบคุณครับ

นายประพฤติ อรรฆธน

จำนวนผู้ป่วยที่รับไว้ในหอผู้ป่วย CCU

(มกราคม 2551 - ธันวาคม 2551)

จำนวนผู้ป่วยที่จำหน่ายจากหอผู้ป่วย แยกตามประเภทการจำหน่าย

(มกราคม 2551 - ธันวาคม 2551)

อัตราการตายในหอผู้ป่วย CCU

(มกราคม 2551 - ธันวาคม 2551)

อัตราการครองเตียงในหอผู้ป่วย CCU

(มกราคม 2551 - ธันวาคม 2551)

อัตราการหมุนเวียนเตียงในหอผู้ป่วย CCU

(มกราคม 2551 - ธันวาคม 2551)

จำนวนวันนอนเฉลี่ยในหอผู้ป่วย CCU

(มกราคม 2551 - ธันวาคม 2551)

5 อันดับโรคแรกที่รับไว้ในหอผู้ป่วย CCU

(มกราคม 2551 - ธันวาคม 2551)

อัตราการติดเชื้อในหอผู้ป่วย CCU แยกตามประเภทการติดเชื้อ

(มกราคม 2551 - ธันวาคม 2551)

ตำแหน่งของการติดเชื้อในหอผู้ป่วย CCU แยกตามประเภทการติดเชื้อ

(มกราคม 2551 - ธันวาคม 2551)

อัตราการติดเชื้อในหอผู้ป่วย CCU

(มกราคม 2551 - ธันวาคม 2551)

ชนิดของเชื้อที่ทำให้เกิดการติดเชื้อในหอผู้ป่วย CCU

(มกราคม 2551 - ธันวาคม 2551)

จำนวนครั้งของการติดเชื้อในหอผู้ป่วย CCU

(มกราคม 2551 - ธันวาคม 2551)

อัตราการเกิด Pressure Sore ในหอผู้ป่วย CCU

(มกราคม 2551 - ธันวาคม 2551)

อัตราการเกิด Pneumonia non Vent ในหอผู้ป่วย CCU

(มกราคม 2551 - ธันวาคม 2551)

อัตราการเกิด CAUTI ในหอผู้ป่วย CCU

(มกราคม 2551 - ธันวาคม 2551)

อัตราการเกิด VAP ในหอผู้ป่วย CCU

(มกราคม 2551 - ธันวาคม 2551)

อัตราการ Readmittion ในหอผู้ป่วย CCU

(มกราคม 2551 - ธันวาคม 2551)

ค่าใช้จ่ายในการรักษาการติดเชื้อในหอผู้ป่วย CCU

(มกราคม 2551 - ธันวาคม 2551)

หลายๆคนในวิชาชีพพยาบาลโดยเฉพาะโรงพยาบาลต่างจังหวัด คงมีความคิดเดียวกับฉันว่าการส่งต่อผู้ป่วย ไปยังโรงพยาบาลที่ใหญ่กว่า หรือที่พวกเรารู้จักกันดีว่าการ Refer นั้นเป็นอะไรที่เครียดและกดดัน ฉันไม่ได้หมายถึงเฉพาะพยาบาลเท่านั้น แต่ความเครียดและความกดดันนี้ ครอบคลุมบุคคลที่เกี่ยวข้องทั้งหมดในการส่งต่อผู้ป่วย ไม่ว่าจะเป็นผู้ป่วยเอง ญาติ คนขับรถ และพยาบาลอย่างฉันที่มีหน้าที่ ดูแลผู้ป่วยในระหว่างการเดินทาง

ตลอดระยะเวลา 4 ปีที่เป็นพยาบาลมา ไม่เคยแม้แต่ครั้งเดียวที่จะไม่กังวลในการส่งต่อผู้ป่วย แต่ฉันก็ถือว่าการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าที่อาจจะเกิดขึ้นในระหว่างการส่งต่อผู้ป่วยนั้นมันเป็นอะไรที่ท้าทาย เมื่อวันที่ 13 มิถุนายน 2551 ที่ผ่านมานี้ ฉันขึ้นปฎิบัติงานในเวรเช้า วันนี้เป็นอีกวันทำงานที่แสนเหนื่อยโดยฉันมีได้รับมอบหมายให้ไปส่งต่อผู้ป่วยที่โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี โดยที่ไม่ได้เตรียมตัวเตรียมใจมาก่อน

ผู้ป่วยรายนี้เป็นผู้ชาย มีอาการของโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน มาเข้ารับการรักษาที่หอผู้ป่วยของฉัน ตั้งแต่วันที่ 8 มิถุนายน 2551 ผู้ป่วยรู้สึกตัวดีตลอดเวลา แต่มีอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะที่ค่อนข้างน่ากลัว และเป็นอยู่ตลอดเวลา ฉันเป็นคนรับผู้ป่วยรายนี้เองตั้งแต่วันแรก เฝ้าดูอาการของผู้ป่วยรายนี้ทุกครั้งที่ขึ้นเวร การรักษาสำหรับผู้ป่วยรายนี้ที่สำคัญก็คือการกระตุกหัวใจ การกระตุกหัวใจในรายที่ผู้ป่วยรู้สึกตัวจะเจ็บมาก แต่ก็มีความสำคัญในการรักษาชีวิตผู้ป่วย วันนี้ตั้งแต่ช่วงเช้าผู้ป่วยมีอาการเกือบตลอดเวลา จนแพทย์ต้องตัดสินใจส่งต่อไปรพ.สุราษฎร์ธานี การเดินทางใช้ระยะเวลาประมาณ 2 ชั่วโมง ผู้ป่วยมีอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะตลอดทาง ฉันกับพี่หัวหน้าหอผู้ป่วย ต้องช่วยผู้ป่วยกันไปตลอดทาง ฉันภาวนาไปตลอดทางขอให้ไปถึงอย่างปลอดภัย ในที่สุดพวกเราก็สามารถนำผู้ป่วยไปถึงที่หมาย แต่ก็ดันมาเกิดเหตุการณ์ระหว่างที่รอเข้าตึก CCU ผู้ป่วยหัวใจหยุดเต้นบนเปล ต้องทำ CPR เกือบ 15 นาที ในวินาทีนั้นฉันคิดอย่างเดียว ว่าขอให้รอดทีเถอะ ฉันพูดกับผู้ป่วยตลอดว่า “ ลุง ลุง ถึงมือหมอแล้วนะ ตื่นสิ” ในที่สุดผู้ป่วยก็รอด พวกเราดีใจกับผู้ป่วย ด้วย รู้สึกเหนื่อยมาก แขนขาไม่มีแรง กล้ามเนื้อเต้นระริก พวกเราจากมาและหวังว่าหมอคงช่วยผู้ป่วยรายนี้ได้ ขอให้รอดกลับบ้านนะลุง

ฉันได้ข้อคิดหลายอย่างจากการส่งผู้ป่วยรายนี้ว่า หัวใจคนเรามันก็เป็นแค่ก้อนเนื้อก้อนหนึ่ง มันเต้นได้มันก็หยุดเต้นได้ ถ้ากล้ามเนื้อหัวใจตายแล้ว มันสามารถหยุดเต้นได้ตลอดเวลา ดังนั้นการที่มีอุปกรณ์ที่พร้อม และทันสมัย จะสามารถช่วยเราได้มากในการส่งผู้ป่วยได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ สภาพของรถพยาบาลที่เก่าหรือชำรุดก็มีส่วนในการนำมาซึ่งภาวะวิกฤตได้เสมอ การประเมินผู้ป่วยโดยเฉพาะโรคหัวใจต้องมีความรวดเร็วและแม่นยำ เราไม่ควรจะนำผู้ป่วยลงจากรถจนกว่าสถานที่นั้นจะพร้อมจริงๆ และที่สำคัญบุคคลากรต้องมีคุณภาพด้วย วันนั้นพวกเราเหนื่อยล้าทั้งกายและใจ แต่ก็ยังยิ้มได้ และภูมิใจที่สามารถทำหน้าที่ช่วยเหลือชีวิตผู้ป่วยเอาไว้ได้อีกคน

เนื้อหาข้างบนนี้เป็นความรู้สึก ส่วนหนึ่งของน้องพยาบาลที่ทำงานร่วมกับเรา ตลอดเวลาที่เราทำงานกับผู้ป่วยวิกฤต ถามว่าเจออะไรบ้าง ขอตอบว่าเจอมาหลายรูปแบบ เราต้องทำงานแข่งกับเวลา ทำทุกอย่างเพื่อรักษาชีวิตผู้ป่วย ซึ่งเมื่อมาถึงมือเราเขาก็อยู่ในภาวะวิกฤตแล้ว บางครั้งก็มีความเหนื่อยหน่าย ท้อแท้ แต่ก็เป็นหน้าที่ที่เราต้องทำ เพื่อให้ผู้ป่วยที่หวังมาพึ่งเรา สามารถรอดชีวิตกลับบ้านได้ แต่บางครั้งมันก็เป็นอะไรที่เหนือความสามารถที่เราจะทำได้ เหนื่อยนะกับการที่ต้องช่วยชีวิตคนๆหนึ่งไว้ แต่พวกเราก็ภาคภูมิใจเมื่อผลลัพธ์ที่เราได้ช่วยไปแล้วกลับคืนมา ผู้ป่วยสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมีคุณภาพชีวิตที่ดีอีกครั้ง

ผู้ป่วยรายนี้ตั้งแต่แรกรับ เราก็พอจะประเมินสถานการณ์ได้ว่า เรายังไม่มีศักยภาพที่จะสามารถที่จะช่วยชีวิตผู้ป่วยรายนี้ได้ จึงได้พยายามติดต่อโรงพยาบาลที่กรุงเทพฯให้ แต่ความหวังก็แทบจะไม่มี เนื่องจากไม่มีการติดต่อกลับ จนกระทั่งเช้าวันที่ 13 มิถุนายน 2551 ผู้ป่วยรายนี้ EKG เป็น VF, VT ตลอดเวลา ต้องทำการกระตุ้นหัวใจด้วยการใช้เครื่องกระตุกหัวใจด้วยไฟฟ้า (Defibrillator) สลับกับ Cardioverter ตลอดเวลา ตั้งแต่เวรดึกจนกระทั่งเวรเช้าทำไปเกือบ 20 – 30 ครั้ง เราคิดว่ามันคงไม่ไหว ถ้าเรายังต้องทำอยู่อย่างนี้ ผู้ป่วยรายอื่นแทบไม่มีเวลาดู เราเลยให้หมอประจำหอผู้ป่วยฯ ลองติดต่อโรงพยาบาลสุราษฏร์ฯดู เนื่องจากมีศักยภาพเหนือกว่าเรา ต้องโทรไปหลายครั้งมาก จนกระทั่งประมาณ บ่าย 2 โมงกว่าถึงจะเจอตัวหมอและยอมรับ refer โดยทางโรงพยาบาลสุราษฎร์ฯขอให้ไปส่งให้ถึงก่อน 6 โมงเย็น เมื่อได้การตอบรับ Refer เราก็เริ่มดำเนินการติดต่อขอรถพยาบาล โดยเราพยายามติดต่อขอรถคันใหม่จากทาง ER เนื่องจากรถ Refer ปกตินั้นสภาพไม่ค่อยดีนัก ซึ่งก็ต้องขอกันอยู่พักใหญ่ สุดท้ายกว่าจะได้ก็ปาเข้าไป 4 โมงเย็น ต้องเตรียมอุปกรณ์ต่างๆ ไฟในรถก็ไม่มี ต้องใช้แบตเตอรี่ แล้วสองชั่วโมงนี่จะพอหรือ ระหว่างทางก็ภาวนาไปตลอดขอให้ไปถึงรอดปลอดภัย ระหว่างอยู่บนรถต้องการกระตุกหัวใจถึง 7 ครั้ง จนกระทั่งไปถึงโรงพยาบาลสุราษฎร์ฯ ก็มีเหตุการณ์ที่น่าตื่นเต้นอีก อย่างที่น้องพยาบาลกล่าวมาแล้วนั่นเอง ผู้ป่วยหัวใจหยุดเต้น ตาค้าง เราคิดอย่างเดียวว่าต้องรอด ช่วยกันปั๊มหัวใจกันสุดชีวิต กับน้องยุ้ย และความพยายามของเราก็ไม่เสียเปล่า เราสามารถช่วยชีวิตผู้ป่วยกลับมาได้ และสามารถส่งต่อให้กับโรงพยาบาลสุราษฎร์ฯได้สำเร็จ

ประสบการณ์ครั้งนี้ทำให้เรานึกถึงทีมฝรั่งที่เขามารับผู้ป่วยที่เราเมื่อสองเดือนก่อน เขาเตรียมพร้อมมาทุกอย่าง แล้วทุกอย่างต้องพร้อมก่อนเคลื่อนย้ายผู้ป่วย ในฐานะที่เราเป็นผู้บริหารยังมีอะไรอีกมากมายที่เราต้องทำ เพื่อให้การเคลื่อนย้ายผู้ป่วยในครั้งต่อๆไปพร้อมและมีประสิทธิภาพมากกว่านี้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องทักษะในการช่วยชีวิต และการตัดสินใจแก้ปัญหาเฉพาะหน้าต่างๆ ส่วนในเรื่องของอุปกรณ์ที่จำเป็น เราคงต้องนำเสนอผู้บริหารระดับสูงกว่าเรา ซึ่งจะได้หรือไม่ได้นั้นเป็นอะไรที่นอกเหนืออำนาจและการตัดสินใจของเรา หน้าที่ของเราก็คือทำทุกอย่างให้ดีที่สุด เพื่อช่วยรักษาชีวิตผู้ป่วยให้สามารถกลับไปใช้ชีวิตที่มีคุณภาพต่อไปได้ ภายใต้ทรัพยากรที่มีอย่างจำกัด ด้วยหัวใจ สมองและสองมือของพวกเราทุกคน

• แรก ๆ เวลานอนเคลิ้มจะหลับ จะมีอาการสะดุ้งตกใจอย่างแรง หัวใจจะเต้นเร็ว แรง และถี่ด้วยนะครับ บางครั้งก็เวลาเคลิ้มหลับก็มีเป็นอาการเสียงดังตูมกังวาล น่ากลัวมาก ดั้งสติได้ก็สั่นสะท้าน หัวใจเต้นตูมๆ น่ากลัวมากครับ
• ก่อนเดินทางมาพบคุณหมอครั้งนี้ผมจะมีอาการแน่นหน้าอกมากคือ วันนี้ผมก็ทำงานได้เป็นปกติทั้งวัน พอตอนเย็นผมก็กินข้าวเย็นยังไม่อิ่มเลยครับ ผมแน่นหน้าอกมาก ทั้งจุก เสียด แทงอยู่บริเวณหน้าอกแล้วโยงไปสันหลัง หมายถึงช่วงระหว่างกระดูกแขน 2 ข้างทั้งด้านหลัง อาการจะรุนแรงมาก
• จะมีอาการแน่นหน้าอกขึ้นมาอีกก็ตอนอาบน้ำช่วงเย็นของทุกวันเลยนะครับ พออาบน้ำมันก็เริ่มแน่นจุกเสียดขึ้นมามาก จนบางครั้งไม่ได้ถูสบู่เลย เพราะมันแน่นจุกเสียดขึ้นมามาก จนตอนหลังหนักเข้าไม่ได้ถูสบู่เลย หนักๆเข้า ไม่ต้องอาบน้ำเย็นเลย เพราะผมกลัวมันจะจุกขึ้นมาอีก จึงต้องตัดสินใจมาหาคุณหมอในครั้งนี้นะครับ

ขณะนี้อาการของผมก็ดีขึ้นมาก ด้วยความดูแลของคุณหมอและคุณพยาบาลทุกท่านเป็นอย่างดี นอกจากให้การดูแลรักษาแล้ว คุณพยาบาลยังให้ความรู้เกี่ยวกับโรคแก่ผมอีกด้วย ขอให้ทุกท่านจงประสบแต่ความเจริญก้าวหน้าในชีวิตสมกับท่านได้ช่วยชีวิตคนจนๆ อย่างพวกผมนะครับ ให้มีโอกาสสู้ชีวิตไปอีก ถ้ายามเจ็บไข้ไม่สบาย ผมจะไม่ลืมคิดถึงรพ.ชุมพรเขตรอุดมศักดิ์ไปตลอดชีวิต

กรณีนี้เป็นตัวอย่างของผู้ป่วยที่ไม่รู้ว่าอาการเจ็บหน้าอกจากกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเป็นอย่างไร ผู้ป่วยไม่รู้ว่าอาการแน่นหน้าอกอย่างนี้ เป็นอาการของกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด นี่คือปัญหาหลักของการดูแลผู้ป่วยกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด ดังนั้น การรณรงค์ให้ความรู้กับประชาชนทั่วไป การจัดการกับภาวะเจ็บหน้าอก และมาพบแพทย์โดยเร็วที่สุดจะสามารถลดอัตราการเสียชีวิตในผู้ป่วยกลุ่มนี้ได้

ข้าพเจ้า นายเสือง พ้นภัย อายุ 78 ปี บ้านเรือนอยู่ใกล้สี่แยกปฐมพร ไม่ทราบเลยว่าจะเป็นโรคหัวใจ แข็งแรงดี ถางป่าตัดโค่นไม้ได้ เหมือนคนทำสวนทั่วๆไป จนเมื่อเช้าวันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2550 ขณะที่ข้าพเจ้าจะเข้าสวนรู้สึกว่าแน่นหน้าอกนิดหน่อย คิดว่าเป็นลม จึงละลายยาลมดื่มนิดหน่อย อาการรุนแรงขึ้น จึงละลายยาเพิ่ม อีกประมาณครึ่งแก้ว พอดื่มหมดอาการแน่นจุก เปลี่ยนเป็นเจ็บแปล๊บ ที่บริเวณหัวใจทันที เหงื่อแตกโชก เหมือนอาบน้ำ ลูกจึงรีบนำขึ้นรถยนต์ ไปโรงพยาบาลทันที ระหว่างทางการเจ็บรุนแรงมาก เหมือนใครเอาชะแลง หรือเสียมมาแซะงัดที่หัวใจ แต่มีผ่อนให้เป็นช่วงๆ คิดว่า ถ้าไม่ผ่อนให้เลยคงขาดใจตายแน่ๆ อาการต่อมารู้สึกชาที่ข้อศอกด้านซ้าย นิ้วมือซ้าย และใบหน้าซีกซ้ายทั้งแถบ ที่ริมฝีปากซีกซ้ายรู้สึกจะหนาเทอะทะ จึงบอกกับลูกว่า อาจเป็นอัมพาต ครึ่งซีกเข้าให้แล้ว เหงื่อก็ไหลไม่หยุดเหมือนอาบน้ำซู่ๆ แต่เคราะห์ดีมากที่ลูกได้รับนำข้าพเจ้า เข้าโรงพยาบาลประมาณว่าไม่ถึง 15 นาที สำหรับการเดินทาง จากรถยนต์ก็ถูกพยุงลงเปล เข้าห้องฉุกเฉินทันที เมื่อคุณหมอทราบอาการก็ให้ยาหลายเข็ม ข้าพเจ้าอาเจียน อาการดีขึ้นทันที อาการเจ็บหัวใจหายเป็นปลิดทิ้ง และไม่เจ็บอีกจนบัดนี้ ซึ่งล่วงมา 1 ปีเต็มๆ ข้าพเจ้ารู้สึกขณะนั้นว่า หายดีแล้ว หากกลับบ้านยังไหวเลย แต่พอบอกทางโรงพยาบาล จึงทราบว่าเกี่ยวกับหัวใจ ห้ามลุกนั่งหรือลงจากเตียงต้องอยู่ในห้อง ICU และทราบต่อมาว่า เส้นเลือดหัวใจอุดตัน พอได้ยาละลายลิ่มเลือดได้รวดเร็วทันท่วงที กล้ามเนื้อหัวใจก็ไม่ชอกช้ำ จึงหายเป็นปกติได้ คิดว่าถ้าไปโรงพยาบาลช้า ผลกระทบต่อกล้ามเนื้อหัวใจ ซึ่งเป็นตัวสำคัญในการทำงานของหัวใจ อาจมีอันเป็นไป แล้วผลจะเป็นอย่างไร ไม่กล้าจะคิด

เนื่องจากในการรวบรวมข้อมูลผู้ป่วย Acute Coronary Syndrome ในปัจจุบัน มีปัญหาในเรื่องความไม่ครบถ้วนของข้อมูล การได้รับยาซ้ำซ้อน และการได้ยาไม่ครบตามแผนการรักษา ทาง หอผู้ป่วยวิกฤตโรคหัวใจ จึงมีความประสงค์ที่จะขอความร่วมมือดังนี้

• ในกรณีที่ผู้ป่วยรับใหม่ทุกรายที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็น Acute coronary syndrome ( STEMI, NSTEMI, USA ) ในรายที่ไม่ผ่าน CCU ให้ทางหอผู้ป่วยที่รับผู้ป่วยไว้แจ้งให้เจ้าหน้าที่ CCU รับทราบเพื่อติดตาม Case โทร. 140 ทุกวันตลอด 24 ชั่วโมง
• เมื่อผู้ป่วยจำหน่าย ให้ส่ง Chart พร้อม EKG กลับมาที่หอผู้ป่วย CCU ภายในวันที่จำหน่าย พร้อมเบอร์โทรศัพท์ของผู้ป่วยที่สามารถติดต่อได้ (กรณีที่มีปัญหาจะได้ตามผู้ป่วยได้ทันที) พร้อมทั้งระบุชื่อแพทย์ผู้ดูแล (Intern & Staff)
• Xerox EKG เก็บ EKG วันแรกรับ และวันย้ายออกจาก CCU ไว้กับตัวผู้ป่วย ต้องนำมาทุกครั้งที่มา รพ. (ป้องกันการสูญหายและไม่สามารถตามได้นอกเวลาราชการ)

ขอเปลี่ยนแปลงแนวทางการลงค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวกับค่าบริการโลหิต และส่วนประกอบของโลหิตในรายการกิจกรรมตาม เอกสารแนบดังนี้

• ห้องเลือดเป็นผู้ลงค่าใช้จ่าย เกี่ยวกับค่าบริการโลหิต และส่วนประกอบของโลหิตในโปรแกรม intermed ในคอมพิวเตอร์ทั้งหมด
• หอผู้ป่วย/หน่วยงานต่างๆ ทางด้านการพยาบาลไม่ต้องลงกิจกรรมค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับค่าบริการโลหิตและ ส่วนประกอบของโลหิตในโปรแกรม intermed
• หอผู้ป่วย/หน่วยงานต่างๆ ทางด้านการพยาบาล ได้รับเลือดจากห้องเลือดแล้วไม่ได้ใช้ให้นำเลือดส่งคืนห้องเลือดทันที (เวรบ่าย/ดึก เจ้าหน้าที่หอผู้ป่วย/หน่วยงาน โทรศัพท์แจ้งห้องเลือดก่อนคืนเลือด)

ยาต้านเกร็ดเลือด หรือยาละลายลิ่มเลือด

ยาในกลุ่มนี้ได้แก่ ยา Aspirin, Ticlopidine (Ticlid) Clopidogrel,Plavix และ Warfarin ยากลุ่มนี้มีผลทำให้เลือดเข็งตัวช้า การรับประทานยาประเภทนี้ เช่น Aspirin ควรรับประทานหลังอาหารทันที ถ้ารับประทานยากลุ่มนี้แล้ว เกิดอาการปวดท้อง ถ่ายอุจจาระดำ ให้หยุดการรับประทานยากลุ่มนี้ แล้วไปพบแพทย์ทันที หรือให้รับประทานยาเคลือบ-ลดกรด ในกระเพาะอาหารไปก่อน สำหรับยาละลายลิ่มเลือด เช่น ยา Warfarin ให้รับประทานก่อนนอน เพื่อหลีกเลี่ยงปฏิกิริยาระหว่างยากับอาหารหรือปฏิกิริยากับยาตัวอื่นๆ กล่าวคือ ผักใบเขียวซึ่งมีวิตามินเค จะต้านฤทธิ์ยาทำให้ยาออกฤทธิ์ได้ไม่เต็มที่ และยาบางตัวที่ออกฤทธิ์ผ่านตับจะทำให้ฤทธิ์ของยากลุ่มนี้เพิ่มมากขึ้น จนมีเลือดออกผิดปกติได้ เช่น ยาปฏิชีวนะบางประเภท (ยา Erythromycin) เมื่อท่านรับประทานยากลุ่มนี้อยู่ แล้วต้องไปถอนฟัน หรือ ต้องผ่าตัด ต้องหยุดรับประทานยากลุ่มนี้ก่อนประมาณ 1 สัปดาห์ และหลังผ่าตัดหรือถอนฟันแล้วแผลติดดี ให้เริ่มรับประทานยาต้านเกร็ดเลือดหรือละลายลิ่มเลือดได้ภายใน 48 ชั่วโมง แต่แนะนำให้ปรึกษาแพทย์ก่อนหยุดยาทุกครั้ง

ยากลุ่มดังกล่าวส่วนใหญ่ ต้องรับประทานยากลุ่มนี้ไปตลอดชีวิต ให้ผู้ป่วยที่เป็นโรคหลอดเลือดหัวใจ โรคหลอดเลือดสมองตีบ หรือ ผู้ป่วยที่ผ่าตัดเปลี่ยนลิ้นหัวใจ ดังนั้นขณะที่รับประทานยาอยู่ แล้วเกิดมีจ้ำเลือดขึ้นตามตัว ปัสสาวะเป็นสีน้ำล้างเนื้อ อุจจาระมีสีดำ ให้หยุดรับประทานยาและไปพบแพทย์ทันที

ยาควบคุมหรือยาลดความดันโลหิต

ซึ่งมีอยู่หลายชนิด ในผู้ป่วยที่มีความดันโลหิตสูง เมื่อได้รับยาในกลุ่มดังกล่าว ควรรับประทานยาให้ตรงตามเวลา เช่น รับประทานเวลาเช้า ให้รับประทาน ในช่วงเวลา 07.00-08.00 น. เพราะเป็นเวลาที่มีความดันโลหิตสูง ถ้าท่านรับประทานยาแล้วมีอาการเวียนศีรษะ อาจเกิดจากความดันโลหิตสูง แล้วลดลงมากเกินไป ให้นอนราบพักสักครู่ วัดความดันโลหิตในช่วงนั้น แล้วไปพบแพทย์เพื่อปรับยา

ยาลดความดันโลหิตบางตัว รับประทานแล้วเกิดอาการไอได้ ซึ่งยากลุ่มนี้ในผู้ป่วยแถบทวีปเอเชีย มีอาการไอได้ประมาณ 20% หลังจากหยุดรับประทานประมาณ 5 วัน อาการไอจะหายไปได้ ดังนั้น ถ้าท่านรับประทานยาลดความดันโลหิต แล้วเกิดอาการไอให้บอกแพทย์ได้รับทราบ ยาลดความดันโลหิตบางตัว ทำให้เกิดอาการบวมได้ เนื่องจากหลอดเลือดขยายตัว อาการบวมจะเกิดตอนเย็น เนื่องจากตลอดวันต้องเดินหรือยืนนานๆ เมื่อท่านได้ยกเท้าสูงอาการบวม ก็จะลดลงและจะดีขึ้นเอง แต่ถ้ามีอาการบวมต้องไปพบแพทย์

ยาลดความดันโลหิตบางตัว ทำให้หัวใจเต้นช้าลง มีอาการหน้ามืดเป็นลมได้ ยาบางตัวจะทำให้ปัสสาวะบ่อยเพราะมีฤทธิ์ขับปัสสาวะ การใช้ยาลดความดันโลหิตร่วมกับยาประเภท เช่น ยารักษาต่อมลูกหมากโต จะทำให้ความดันโลหิตต่ำลงมาก มีอาการหน้ามืดเป็นลมได้ เนื่องจากยารักษาต่อมลูกหมากโตมีฤทธิ์ลดความดันโลหิตด้วย

ยาขยายหลอดเลือด

ยากลุ่ม Nitrate ซึ่งมีฤทธิ์เป็นยาขยายหลอดเลือดหัวใจ มีหลายรูปแบบ กล่าวคือ เป็นยารับประทานก่อนอาหาร และยาอมและยาสเปรย์ใต้ลิ้น เมื่อท่านได้รับประทานยากลุ่มนี้ส่วนใหญ่จะมีอาการปวดศีรษะบริเวณขมับ 2 ข้าง ลักษณะปวดตุบๆ เมื่อมีอาการดังกล่าวให้รับประทานยาพาราเซตตามอล 2 เม็ด และอาการดังกล่าวจะเกิดขึ้น 1-2 สัปดาห์ หลังได้รับยาจากนั้นอาการจะค่อยๆ ลดลงจนหายเป็นปกติ สำหรับท่านที่ยังมีอาการปวดศีรษะมากอยู่ ให้หยุดการรับประทานยาแล้วมาพบแพทย์ผู้ดูแลสำหรับยาและยาสเปรย์ใต้ลิ้น เมื่อมีอาการแน่นหน้าอกนั้นควรจะนั่งพิงแล้วอมยาเป็นยาสเปรย์ใต้ลิ้น เนื่องจากผู้ป่วยบางรายที่ไวต่อฤทธิ์ยาจะมีอาการเป็นลมหมดสติ ซึ่งเกิดจากความดันโลหิตที่ลดต่ำลงหลังได้รับยา ถ้าท่านมีอาการวูบแต่ไม่หมดสติให้นอนราบประมาณ 5-10 นาที อาการจะดีขึ้น

ยาขับปัสสาวะ

ยากลุ่มนี้มีฤทธิ์ขับปัสสาวะทำให้ผู้ป่วยเสียน้ำและเกลือแร่ทำให้เกิดอาการอ่อนเพลีย เป็นตะคริว และมีหัวใจเต้นผิดจังหวะได้ สำหรับในรายที่ได้รับยาขนาดค่อนข้างสูงหรือในผู้ป่วยสูงอายุ ถ้าท่านมีอาการดังกล่าวให้หยุดรับประทานยาขับปัสสาวะ และพบแพทย์

ยาควบคุมระดับไขมันในเลือด

ยากลุ่มนี้มี 3 ประเภท คือ

Statin เป็นยาที่ใช้รักษาภาวะโคเลสเตอรอลสูง ซึ่งถูกนำมาใช้เมื่อ 17-18 ปี มาแล้ว ในท้องตลาดจะมีอยู่ประมาณ 4 ตัว ได้แก่ Simva, Atrova, Prava, Posuva ยากลุ่มดังกล่าว มีอากาข้างเคียง ปวดน่อง ปวดกล้ามเนื้อตามตัว ในบางรายทำให้เกิดภาวะตับอักเสบและไตวายได้ซึ่งพบได้น้อย ถ้าท่านรับประทานยาดังกล่าวแล้วมีอาการปวดน่อง อ่อนเพลีย ต้องรายงานให้แพทย์ที่ดูแลรักษาทราบ เพื่อตรวจเลือดดูการทำงานของตับและไต enzymes กล้ามเนื้อ ท่านสามารถหยุดยาได้ถ้าเกิดอาการปวดกล้ามเนื้อ หลังหยุดยาอาการดังกล่าวจะหายไปภายใน 1 สัปดาห์

Fibrate เป็นยารักษาภาวะไขมันในเลือดสูง ถ้าใช้เพียงตัวเดียวจะไม่ค่อยเกิดปัญหา แต่ถ้าใช้ร่วมมือกับ Statin จะเกิดภาวะตับอักเสบได้มากขึ้น ดังนั้น ถ้าท่านใช้ยาทั้ง 2 ชนิด ร่วมกันต้องเจาะเลือดดูการทำงานของตับและไตภายใน 3 เดือน

Ezetimibe เป็นยาที่มีฤทธิ์เช่นเดียวกับ Statin แต่มีข้อดีกว่าตรงที่ไม่มีภาวะตับอักเสบเหมือนกับใช้ Statin หรือใช้กับผู้ป่วยที่มีโรคตับได้

อย่างไรก็ตาม ยาที่ควบคุมไขมันในเลือด เป็นยาที่มีความสำคัญในการรักษาโรคหัวใจเนื่องจากมีหลักฐานว่าด้วยตัวยามีฤทธิ์ควบคุมไขมันในเลือด และลดอุบัติการณ์การเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจซ้ำขึ้นอีก

ยารักษาหรือควบคุมการเต้นของหัวใจ

ไม่ให้เต้นเร็วไป หรือผิดจังหวะ ผิดปกติ ยาในกลุ่มนี้มีแพทย์สั่งใช้บ่อย คือ Lanoxin ซึ่งมีอยู่ 2 ขนาด คือ

• เม็ดสีขาว มีขนาด 0.25 mg.
• เม็ดสีฟ้า มีขนาด 0-0625 mg.

ในผู้ป่วยที่สูงอายุมีโรคไตร่วมด้วย จะให้ขนาดต่ำ ยาดังกล่าวจะทำให้หัวใจเต้นช้าลงแต่แรงขึ้นถ้ากินยาแล้วมีอาการหัวใจเต้นช้า เต้นกระตุก คลื่นไส้ อาเจียน ตาลายคล้ายเป็นลม ให้หยุดยาแล้วไปพบแพทย์

ยาตัวอื่นๆจะไม่กล่าวไว้ในที่นี้ ยารักษาโรคหัวใจเป็นยาที่จำเป็นในผู้ป่วยโรคหัวใจที่มีข้อบ่งชี้ในการให้ยา เมื่อท่านมีอาการดีขึ้น แพทย์ผู้รักษาจะปรับขนาดยาให้เหลือน้อยเพื่อควบคุมอาหาร ดังนั้น เมื่อท่านรับประทานยาแล้วมีอาการดีขึ้นก็ไม่ต้องหยุดยาเอง แต่ถ้ามีปัญหาดังกล่าวข้างต้นจากยาให้หยุดยาและไปพบแพทย์

สัญญาณอันตรายจากภาวะหัวใจขาดเลือด

อาการเจ็บแน่นหน้าอกระหว่างราวนม ลิ้นปี่ คล้ายมีอะไรบีบรัดหรือกดทับ อาจร้าวไปที่คอ กราม แขนซ้ายด้านใน และอาจมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น เหงื่อออก ตัวเย็น เวียนศีรษะ หน้ามืด เหนื่อยหอบ นอนราบไม่ได้ ใจสั่น เป็นลักษณะเฉพาะของโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด หรือกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน ที่เป็นผลจากภาวะหลอดเลือดหัวใจตีบตัน เมื่อหลอดเลือดหัวใจตีบตัน กล้ามเนื้อหัวใจจะตายในเวลาอันรวดเร็วภายใน 6 ชั่วโมง กล้ามเนื้อหัวใจส่วนที่ขาดเลือดอาจตายมากถึง 90% และส่วนที่ดีอีกประมาณ 10% ถ้ากล้ามเนื้อหัวใจตายเป็นบริเวณกว้าง จะทำให้เกิดภาวะหัวใจล้มเหลวเฉียบพลัน หัวใจวายเฉียบพลัน และเสียชีวิตในที่สุด

โอกาสในการเกิดภาวะหลอดเลือดหัวใจตีบตัน

ผู้ที่มีความเสี่ยงสูง ได้แก่ ผู้ชายอายุ 40 ปีขึ้นไป และผู้หญิงอายุมากกว่า 55 ปีขึ้นไป โดยมีโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง สูบบุหรี่ เครียด ขาดการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ หรือมีประวัติสมาชิกในครอบครัวที่เป็นโรคหลอดเลือดหัวใจ ความเสี่ยงจะยิ่งสูงขึ้น

การรักษาเพื่อเปิดหลอดเลือดที่ตีบตัน

• การให้ยาละลายลิ่มเลือด (ดีที่สุดภายใน 30 นาที หลังผู้ป่วยมาถึงโรงพยาบาล)
• การขยายหลอดเลือดหัวใจด้วยบอลลูน (ดีที่สุดภายใน 90 นาที หลังผู้ป่วยมาถึงโรงพยาบาล)
• การผ่าตัดหลอดเลือดหัวใจ

จะเห็นได้ว่าการรักษาโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน ญาติหรือคนใกล้ชิด ควรรีบส่งผู้ที่มีอาการสงสัยว่าอยู่ในภาวะหัวใจขาดเลือด พบแพทย์ที่โรงพยาบาลโดยเร็วที่สุด ซึ่งแพทย์จะรักษาโดยการเปิดหลอดเลือดหัวใจทันที เพื่อให้กล้ามเนื้อหัวใจเสียหายน้อยที่สุด ลดอัตราการตาย และภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้